Ondo ari al gara aldaketa-klimatikoa kudeatzen?

Izaten ari garen urte euritsuak eta hotzak aldaketa kilimatikoaren frogatzat jotzeko tentaldira eraman lezake hainbat. Burugabekeria izango litzateke hori esatea. Datu batek ez du teoria egiten. Alta, gertatzen ari da. Uste baino azkarrago.

Udaberriaren hastapenean ‘The Carbon Crunch’ izeneko liburua leitu dut. Dieter Helm-ek, Oxfordeko unibertsitateko energia-politikako katedradunak idatzitako liburuak azpititulu oso adierazgarria du: ‘aldaketa klimatikoa nola gaizki kudeatzen ari garen eta nola konpon genezakeen’. Helm ez da negazionista. Serio demonio hartzen du aldaketa klimatikoaren auzia. Ez du dudarik gertatzen ari dela eta ondorio adierazgarriak izango dituela gizakion bizimoduan. Are gehiago neurriak oraintxe bertan hartu behar direla dio, erabakiaren atzeratzeak arazoa larriagotu baino ez duela ekarriko.

Zertan du Helmek kezka? Aldaketa klimatikoari aurre egiteko, bereziki atmosferako CO2 kontzentrazioa gutxiagotzeko, eramaten ari den estrategia okerra dela dio eta auzia bideratu baino okertzen ari dela. Oso kritiko agertzen da egungo estrategiak karbono isurketak gutxiagotzeko jorratzen diharduen oinarriekiko. Hiru hauek dira bere irudiz oinarri oker horiek: Kyotoko protokoloaren bidea, egungo energia berriztagarriak (haizearen eta eguzki-energia) eta energia-aurrezpena direla irtenbidearen funtsa eta energia fosilak laster bukatuko direla.

Kyotoko protokoloak ez du balio. Helmek azpimarratzen du Kyotoko protokoloaren muina Europako estatuak direla eta kanpoan gelditu direla karbono-isurle nagusiak hala nola, Txina edo AEBk. Kyotoko protokoloak karbono-isurketak mugatzea du helburua eta Helmek azpimarratzen du Europak Kyotoko helburuak betetzen ari dela aise. Alabaina, arrazoi nagusia ez da inplementatutako politiken eraginkortasuna, atzen hamarkadetan Europak pairatu duen desindustrializazio-prozesu azkarra baizik. Energia-eskaria handiak dituzten industriak Europatik kanpo daude egun. Aldi berean Europatik kanpo karbono-emisioak oso azkar emendatzen ari dira.

Egoera horren aurrean Helmek azpimarratzen du Europako benetako karbono-aztarna ez duela ematen bertan isuritakoak. Izan ere, horrek ez ditu kontuan hartzen atzerrian produzitu eta bertan kontsumitzen diren produktuak eta horiek gero eta gehiago dira globalizazioaren eta Europaren desindustralizazioaren ondorioz. Hortaz, herri baten benetako emisioen neurria kontsumitutako karbonoak emango du, ez produzitutakoak.  Europa tranpa egiten ari da. Bere biztaleen emisioak ez dira gutxitu, herri ‘zikinetan’ produzitutako gero eta produktu gehiago kontsumitzen dituelako.

Egungo energia berriztagarriek, haizearenak eta eguzkiarenak, eta energia-aurrezpenak karbono-emisioen murrizketarik eraginik ez duela izango dio. Kostu handia eta energia-iturriaren intermitentzia aipatzen ditu egungo energia berriztagarrien ahuldade moduan. Energia fosilak oso mugatuak direla eta laster agortuko direla ukatzen du: mendeetarako ikatz-erreserbak daude eta gas- eta petrolio-hobi konbentzionalak mugatuagoak badira ere, iturri ez-konbentzionalak, eskisto-gasa etsenplurako, oso oparoak omen dira. Adibide bat ipintzen du AEBek Ekialde Hurbileko petrolioarekiko eta gasarekiko menpekotasuna apurtzen hasi dela eskisto-gasa eta pretrolioa frackingez ustiatzen hasi denez geroztik. Leitu berri dudanez, OPECeko estatuek batzorde berezi bat osatu dute iturri ez-konbentzionalek izan dezaketen ondorioak aztertzeko (http://www.theglobeandmail.com/report-on-business/industry-news/energy-and-resources/opecs-slipping-grasp-on-the-worlds-oil-market/article12431746/).

Zein bide jorratu beharko litzake? Helmen aburuz, lehenik produzitutako karbonoaren ordez kontsumitutakoa hartu behar da neurri moduan dio. Karbono-isuriak zerga-politika egoki baten bidez zigortu egin behar direla dio. Bestetik, gas naturala jartzen du trantsizioko egoera baten oinarri moduan, izan ere, gas naturalak gainerako energia fosilek baino karbono gutxiago isurtzen du kilowatteko. Hori horrela izango litzateke etorkizuneko energia berriztagarriak etorri bitartean. Egungo energia berriztagarrietan egiten den I+Gko inbertsioa ez litzateke egin beharko eta bideratu beharko litzateke etorkizuneko berriztagarrietan ikertzera.  Halaber, hori guztiaren ondoan azpimarratzen du gure egungo bizimodu jasanezinaren maila gutxiagotzea ezinbestekotzat jotzen du.

Nire iritzia? Helmek eskribitutakoaren zati handi bati zentzu komunaren usaina dariola uste dut: azken urteetako klimari buruz goi-bileren ibilera okerra, europarron autokonplazientzia, bizi-maila jaitsi beharra edo zerga-politika.  Alabaina, egungo ereduari planteatzen dion alternatibak ez nau asebetetzen. Gasa izan daiteke trantsiziorako energia-iturria, baina ez dut ikusten hortik haratago zein iturri alternatibo indartsu jartzen dituen mahaiaren gainean. Era berean energia fosilen iturri ez-konbentzionalek sortzen dituzten ingurugiro-arazoen gainetik oso ari pasatzen da. Gogoetarako puntu indartsua jarri du Helmek, nire irudiko. Zure txanda irakurle!

Categorized | Cultura

Protagonistas

Tomás Arrieta
Maixabel Lasa
Carlos Berzosa
Esteban Beltrán
Lurdes Imaz
Garbiñe Biurrun
Javier Moreno Luzón
Koldo Martinez
Tomás García Azcárate
Lourdes Oñederra
Mikel Reparaz
Virginijus Sinkevicius
Laia Serra
Gerardo Pisarello
Daniel Raventos
Daniel Innerarity
Yayo Herrero
María Eugenia Rodríguez Palop
Carlos Juárez
Helena Taberna
Pablo J. Martínez Osés
Koldo Unceta
Xabier Aierdi
Aitzpea Goenaga
Javier de Lucas
Ander Bergara
Garbiñe Biurrun
Pedro Santisteve
Marina Garcés
Carod Rovira
María Silvestre
Joao Pedro Stédile
Enrique Villareal "El Drogas"
José Luis Rodríguez García
Adela Asúa
Xabier Rubert de Ventós
Catarina Martins
Iñaki Gabilondo
Alberto Acosta
Victoria Camps
Lluís Torrens
Mario Rodríguez Vargas
Mikel Aizpuru
Marta Macho Stadler
Ramón Sáez Valcárcel
Frédéric Lordon
Xabier Vence
Carmen Gisasola
Paco Etxeberria
Cristina Narbona
Juan Calparsoro
Joaquim Bosch
Idoia Estornés
Iñigo Lamarca
Tarana Karim
Txema Urkijo
Dolores Juliano
Yayo Herrero
José Ignacio Lacasta
Gurutz Jáuregui
Silvia Gil
Ramón Barea
Daniel Cohn-Benditt
Ada Colau
José Manuel Naredo
Anna Freixas
Carlos Beristain
Carlos Berzosa
Manuela Carmena
Gloria Flórez Schneider
Paco Etxeberria
Cristina Narbona
Juan Calparsoro
Idoia Estornés
Iñigo Lamarca
Tarana Karim
Txema Urkijo
Dolores Juliano
Yayo Herrero
José Ignacio Lacasta
Gurutz Jáuregui
Silvia Gil
Ramón Barea
Daniel Cohn-Benditt
Ada Colau
José Manuel Naredo
Anna Freixas
Carlos Beristain
Carlos Berzosa
Manuela Carmena
Gloria Flórez Schneider
"El instante decisivo" Iñaki Andrés
"Mujeres del Karakorum", Mikel Alonso
Irene Singer, Argentina
Refugiados sirios: Mujer cocinando
“JAZZ for TWO”, José Horna
Porteadoras
Txema García
Txema García
Encaramado a la valla de Ceuta
Antonio Sempere
Txema García
"El origen del mundo" José Blanco
Sueños Rotos
República del Alto Karabakh —Artsakh—, 06/10/2020
“LIKE”. Eduardo Nave
La larga espera
Shushi (República del Alto Karabakh —Artsakh—, 08/10/2020)
"Mujeres del Karakorum", Mikel Alonso
Zutik dirauena
Shushi (Karabakh Garaiko errepublika —Artsakh—, 2020/10/08)
Alfredo Sabat, Argentina
Abrazo. Luna a Abdou
Playa del Tarajal, Ceuta
Txema García
Fotografía de José Horna
“JAZZ for TWO”, José Horna
Sebastião Salgado
Canción de París
Jose Horna.
Sebastião Salgado
Cientificos-Volcán
La Palma 2021
Sebastião Salgado
"Homenaje a Federico García Lorca" Marisa Gutierrez Cabriada
Eugenia Nobati, Argentina
Debekatutako armak
Shushi (Karabakh Garaiko errepublika —Artsakh—, 2020/19/08).
"Lemoniz", Mikel Alonso
“LIKE”. Eduardo Nave
"Homenage a Marcel Proust" Marisa Gutierrez Cabriada
Metro de París
Jose Horna.
"El instante decisivo" Iñaki Andrés
Fotografía de José Horna
Bonill, Ecuador
Inmigrantes rescatados por salvamento marítimo
"El mal del país" José Blanco
Txema García
Sebastião Salgado

Autores