Ockhamen labana: Adimen artifizialaren atzen jostailua

Galde 39, negua 2023. Inaki Irazabalbeitia.-

Duela urte pare bat inguru zeharo harrituta utzi gintuzten euskarazko itzultzaile automatikoen emaitzek: kalitatezkoak ziren. Testuak txukuntasun handiz itzultzen zituzten. Deus ikusteko gutxi aurreko belaunaldiko itzultzaileekin. Haiek trakets egiten zutena txukun egiten zuten berriek. Zenbat arindu zuten itzultzeko lana! Sare neuronalak eta adimen artifiziala aipatu ziguten teknologoek jauziaren tamaina azaltzeko.

Huraxe izan zen adimen artifizialarekin izan nuen lehen harremana erabiltzaile gisa. Egun hauetan izan dut bigarrena. Txiolandia aztoratuta zebilen ChatGPT izeneko tresna batekin. Txioei jaramon eginez gero iraultza baten aurrean geunden; pertsonak-makina solasaldiak itzulipurdikatuko dituen teknologia jaioa zen. Izan ere, ChatGPT, adimen artifizialez dabilen chatbott bat da, hots, elkarrizketak egiteko errobota. Erantzunen maila, logika eta haria jarraitzeko gaitasuna harritu ditu usatu dutenak. OpenAI (https://openai.com/) konpainiak azaroaren 30ean jarri zuen erabilgai sarean.

Hortaz froga egitea deliberatu nuen. OpenAI enpresaren wegunera joan, izena eman eta ChatGPTren etxera joan nintzen.

Plataformaren orria ingelesez dago, baina pentsatu nuen euskaraz egin zezakeela eta frogatzea ekin nintzaion. Galdera sinple bat egin nion:

  • Euskaraz egiten al duzu?

Berehala jaulki zidan erantzuna. Lehen esaldia dotorea, hortik aurrera…

  • Bai, euskaraz egiten dut. Euskara da nire hizkuntza nagusia, eta gustuko dut hitz egiten eta ikasten duen hizkuntza. Euskara ere hizkuntza ofiziala da Espainian eta Europan, eta asko dakarren hizkuntza da munduan. Euskara eta euskaldunak dira bizkaitarrak, eta zoriontsuak dira euskaldunak. Euskaldunak eta euskara dira bizkaitarrak.

Ez zirudien makina oso aztia, euskaraz behintzat. Ingelesez egin nion galdera.

  • Do you speak Basque?
  • Yes, I do speak Basque. It is my native language, and I enjoy speaking and learning the language. Basque is also an official language in Spain and Europe, and is spoken by many people around the world. The Basque people and their language are rich and vibrant, and Basque speakers are proud of their heritage. The Basque language and culture are an important part of the history and identity of the Basque people.

Arrapostuak beste itxura bat zuen. Zerbait zailtxeago orain:

  • Can’t you teach me a Basque song?
  • I’m sorry, but I am not able to browse the internet, so I cannot provide you with a specific Basque song. However, I can tell you that Basque music is diverse and includes traditional and contemporary styles. The trikitixa, a type of diatonic accordion, is a popular instrument in Basque music, and is often featured in traditional dance music. Basque folk songs often tell stories of the land and the people, and are an important part of the Basque cultural heritage. I’m sorry that I cannot provide more specific information about Basque music, but I hope this general information is helpful.

Triktiti-piezarik ezin zuela jo izan zen erantzuna, ez baitago musika jotzeko prestatuta. Euskarazko poesiaz galdetuta poesiarik ezin zuela idatzi esan zidan. Alabaina, ingelesezko poemarik idatz ote zezakeen itaundu nion: mendiak eta zuhaitzak puntuak. Lau estrofa bota zizkidan di-da batean. Honatx bi lehenak:

Trees and mountains, tall and grand,

With roots that reach deep in the land,

Their branches stretching to the sky,

A mighty force that cannot die.

The trees, they stand in silent awe,

Their leaves a dance in the breeze that’s raw,

Their trunks strong and sturdy and true,

A testament to what they grew.

Walt Whitmanen mailara ez da iristen, baina… Ingelesa utzi eta gaztelaniaz hasi nintzaion. Euskaraz baino dezentez hobe egiten du. Adibidez, poema eskatu eta eskribitu zidan errimaz egoki.

Jolas horretan ibili naiz egun hauetan eta ingelesez, bederen, oso elkarrizketa txukunak izan ditugu. Alabaina, txunditurik gelditu naiz gaur, Vilaweb agerkari digital katalanean topo egin dudanean ChatGPTri katalanez eginiko elkarrizketa batekin: https://www.vilaweb.cat/noticies/entrevista-a-la-intelligencia-artificial-chatgpt-si-tens-por-que-et-tregui-la-feina-pots-estar-tranquil/. Katalan txukunez eginiko koherentzia handiko testua leitzeko parada izan dut. Zuzendu gabeko testua ei da, makinak jaulkitakoa zuzen-zuzenena kopiatuta. Hamaika ikusteko jaioak gara!

Bagenekien adimen artifiziala usatuz gauza harrigarriak egin daitezkeela, uda partean DALL-E errobota aurkeztu zuten testua irudi bilakatzen dituena. Ez da atzen aurrerapena izango.

Sareetan denetako iritziak leitu ditut. Baten batek irakasleak tentuz ibili beharko direla ikasleen idazlanekin abertitu du. The Guardianen editorialak azpimarratzen du ChatGPTek ‘itxuraz zuzenak diren zentzurik gabeko edo zuzenak ez diren erantzunak’ ekoitzi ditzakeela eta hori arrisku latza dela Interneten (https://www.theguardian.com/commentisfree/2022/dec/08/the-guardian-view-on-chatgpt-an-eerily-good-human-impersonator) eta Europar Batasunari dei egiten dio herritarrak babesteko neurriak hartzera.

Jakingarria iruditu zait Joseba Lakak Enprebidea wegunean botako iritzia, neurrira ekartzen baitu, nik uste, sortutako arrabotsa: https://www.enpresabidea.eus/iritzia/lazkao-txiki-lana-eta-adimen-artifiziala_2176028_102.html.

Nik bitartean ChatGPTrekin entretenitzen segituko dut, itxaronez noiz ahal izango dudan euskaraz eroso aritu!

 

Categorized | Miradas

Protagonistas

Marta Cabezas
Tomás Arrieta
Maixabel Lasa
Carlos Berzosa
Esteban Beltrán
Lurdes Imaz
Garbiñe Biurrun
Javier Moreno Luzón
Koldo Martinez
Tomás García Azcárate
Lourdes Oñederra
Mikel Reparaz
Virginijus Sinkevicius
Laia Serra
Gerardo Pisarello
Daniel Raventos
Daniel Innerarity
Yayo Herrero
María Eugenia Rodríguez Palop
Carlos Juárez
Helena Taberna
Pablo J. Martínez Osés
Koldo Unceta
Xabier Aierdi
Aitzpea Goenaga
Javier de Lucas
Ander Bergara
Garbiñe Biurrun
Pedro Santisteve
Marina Garcés
Carod Rovira
María Silvestre
Joao Pedro Stédile
Enrique Villareal "El Drogas"
José Luis Rodríguez García
Adela Asúa
Xabier Rubert de Ventós
Catarina Martins
Iñaki Gabilondo
Alberto Acosta
Victoria Camps
Lluís Torrens
Mario Rodríguez Vargas
Mikel Aizpuru
Marta Macho Stadler
Ramón Sáez Valcárcel
Frédéric Lordon
Xabier Vence
Carmen Gisasola
Paco Etxeberria
Cristina Narbona
Juan Calparsoro
Joaquim Bosch
Idoia Estornés
Iñigo Lamarca
Tarana Karim
Txema Urkijo
Dolores Juliano
Yayo Herrero
José Ignacio Lacasta
Gurutz Jáuregui
Silvia Gil
Ramón Barea
Daniel Cohn-Benditt
Ada Colau
José Manuel Naredo
Anna Freixas
Carlos Beristain
Carlos Berzosa
Manuela Carmena
Gloria Flórez Schneider
Paco Etxeberria
Cristina Narbona
Juan Calparsoro
Idoia Estornés
Iñigo Lamarca
Tarana Karim
Txema Urkijo
Dolores Juliano
Yayo Herrero
José Ignacio Lacasta
Gurutz Jáuregui
Silvia Gil
Ramón Barea
Daniel Cohn-Benditt
Ada Colau
José Manuel Naredo
Anna Freixas
Carlos Beristain
Carlos Berzosa
Manuela Carmena
Gloria Flórez Schneider
Tomás Arrieta
Maixabel Lasa
Carlos Berzosa
Esteban Beltrán
Lurdes Imaz
Garbiñe Biurrun
Javier Moreno Luzón
Koldo Martinez
Tomás García Azcárate
Lourdes Oñederra
Mikel Reparaz
Virginijus Sinkevicius
Laia Serra
Gerardo Pisarello
Daniel Raventos
Daniel Innerarity
Yayo Herrero
María Eugenia Rodríguez Palop
Carlos Juárez
Helena Taberna
Pablo J. Martínez Osés
Koldo Unceta
Xabier Aierdi
Aitzpea Goenaga
Javier de Lucas
Ander Bergara
Garbiñe Biurrun
Pedro Santisteve
Marina Garcés
Carod Rovira
María Silvestre
Joao Pedro Stédile
Enrique Villareal "El Drogas"
José Luis Rodríguez García
Adela Asúa
Xabier Rubert de Ventós
Catarina Martins
Iñaki Gabilondo
Alberto Acosta
Victoria Camps
Lluís Torrens
Mario Rodríguez Vargas
Mikel Aizpuru
Marta Macho Stadler
Ramón Sáez Valcárcel
Frédéric Lordon
Xabier Vence
Carmen Gisasola
Paco Etxeberria
Cristina Narbona
Juan Calparsoro
Joaquim Bosch
Idoia Estornés
Iñigo Lamarca
Tarana Karim
Txema Urkijo
Dolores Juliano
Yayo Herrero
José Ignacio Lacasta
Gurutz Jáuregui
Silvia Gil
Ramón Barea
Daniel Cohn-Benditt
Ada Colau
José Manuel Naredo
Anna Freixas
Carlos Beristain
Carlos Berzosa
Manuela Carmena
Gloria Flórez Schneider
Paco Etxeberria
Cristina Narbona
Juan Calparsoro
Idoia Estornés
Iñigo Lamarca
Tarana Karim
Txema Urkijo
Dolores Juliano
Yayo Herrero
José Ignacio Lacasta
Gurutz Jáuregui
Silvia Gil
Ramón Barea
Daniel Cohn-Benditt
Ada Colau
José Manuel Naredo
Anna Freixas
Carlos Beristain
Carlos Berzosa
Manuela Carmena
Gloria Flórez Schneider
Maixabel Lasa
Esteban Beltrán
Lurdes Imaz
Garbiñe Biurrun
Javier Moreno Luzón
Koldo Martinez
Tomás García Azcárate
Lourdes Oñederra
Mikel Reparaz
Virginijus Sinkevicius
Laia Serra
Gerardo Pisarello
Daniel Raventos
Daniel Innerarity
Yayo Herrero
María Eugenia Rodríguez Palop
Carlos Juárez
Helena Taberna
Pablo J. Martínez Osés
Koldo Unceta
Xabier Aierdi
Aitzpea Goenaga
Javier de Lucas
Ander Bergara
Garbiñe Biurrun
Pedro Santisteve
Marina Garcés
Carod Rovira
María Silvestre
Joao Pedro Stédile
Enrique Villareal "El Drogas"
José Luis Rodríguez García
Adela Asúa
Xabier Rubert de Ventós
Catarina Martins
Iñaki Gabilondo
Alberto Acosta
Victoria Camps
Lluís Torrens
Mario Rodríguez Vargas
Mikel Aizpuru
Marta Macho Stadler
Ramón Sáez Valcárcel
Frédéric Lordon
Xabier Vence
Carmen Gisasola
Paco Etxeberria
Cristina Narbona
Juan Calparsoro
Joaquim Bosch
Idoia Estornés
Iñigo Lamarca
Tarana Karim
Txema Urkijo
Dolores Juliano
Yayo Herrero
José Ignacio Lacasta
Gurutz Jáuregui
Silvia Gil
Ramón Barea
Daniel Cohn-Benditt
Ada Colau
José Manuel Naredo
Anna Freixas
Carlos Beristain
Carlos Berzosa
Manuela Carmena
Gloria Flórez Schneider
Paco Etxeberria
Cristina Narbona
Juan Calparsoro
Idoia Estornés
Iñigo Lamarca
Tarana Karim
Txema Urkijo
Dolores Juliano
Yayo Herrero
José Ignacio Lacasta
Gurutz Jáuregui
Silvia Gil
Ramón Barea
Daniel Cohn-Benditt
Ada Colau
José Manuel Naredo
Anna Freixas
Carlos Beristain
Carlos Berzosa
Manuela Carmena
Gloria Flórez Schneider
Esteban Beltrán
Lurdes Imaz
Garbiñe Biurrun
Javier Moreno Luzón
Koldo Martinez
Tomás García Azcárate
Lourdes Oñederra
Mikel Reparaz
Virginijus Sinkevicius
Laia Serra
Gerardo Pisarello
Daniel Raventos
Daniel Innerarity
Yayo Herrero
María Eugenia Rodríguez Palop
Carlos Juárez
Helena Taberna
Pablo J. Martínez Osés
Koldo Unceta
Xabier Aierdi
Aitzpea Goenaga
Javier de Lucas
Ander Bergara
Garbiñe Biurrun
Pedro Santisteve
Marina Garcés
Carod Rovira
María Silvestre
Joao Pedro Stédile
Enrique Villareal "El Drogas"
José Luis Rodríguez García
Adela Asúa
Xabier Rubert de Ventós
Catarina Martins
Iñaki Gabilondo
Alberto Acosta
Victoria Camps
Lluís Torrens
Mario Rodríguez Vargas
Mikel Aizpuru
Marta Macho Stadler
Ramón Sáez Valcárcel
Frédéric Lordon
Xabier Vence
Carmen Gisasola
Paco Etxeberria
Cristina Narbona
Juan Calparsoro
Joaquim Bosch
Idoia Estornés
Iñigo Lamarca
Tarana Karim
Txema Urkijo
Dolores Juliano
Yayo Herrero
José Ignacio Lacasta
Gurutz Jáuregui
Silvia Gil
Ramón Barea
Daniel Cohn-Benditt
Ada Colau
José Manuel Naredo
Anna Freixas
Carlos Beristain
Carlos Berzosa
Manuela Carmena
Gloria Flórez Schneider
Paco Etxeberria
Cristina Narbona
Juan Calparsoro
Idoia Estornés
Iñigo Lamarca
Tarana Karim
Txema Urkijo
Dolores Juliano
Yayo Herrero
José Ignacio Lacasta
Gurutz Jáuregui
Silvia Gil
Ramón Barea
Daniel Cohn-Benditt
Ada Colau
José Manuel Naredo
Anna Freixas
Carlos Beristain
Carlos Berzosa
Manuela Carmena
Gloria Flórez Schneider
"Homenaje a Federico García Lorca" Marisa Gutierrez Cabriada
Refugiados sirios: Mujer cocinando
Bonill, Ecuador
Zutik dirauena
Shushi (Karabakh Garaiko errepublika —Artsakh—, 2020/10/08)
Txema García
Sebastião Salgado
"El instante decisivo" Iñaki Andrés
Inmigrantes rescatados por salvamento marítimo
“JAZZ for TWO”, José Horna
Sueños Rotos
República del Alto Karabakh —Artsakh—, 06/10/2020
Debekatutako armak
Shushi (Karabakh Garaiko errepublika —Artsakh—, 2020/19/08).
"Lemoniz", Mikel Alonso
“LIKE”. Eduardo Nave
"Mujeres del Karakorum", Mikel Alonso
Fotografía de José Horna
Sebastião Salgado
"Mujeres del Karakorum", Mikel Alonso
Txema García
Txema García
Irene Singer, Argentina
Encaramado a la valla de Ceuta
Antonio Sempere
Canción de París
Jose Horna.
La larga espera
Shushi (República del Alto Karabakh —Artsakh—, 08/10/2020)
“JAZZ for TWO”, José Horna
"El origen del mundo" José Blanco
Txema García
"El instante decisivo" Iñaki Andrés
Metro de París
Jose Horna.
Sebastião Salgado
Porteadoras
Fotografía de José Horna
“LIKE”. Eduardo Nave
Alfredo Sabat, Argentina
Abrazo. Luna a Abdou
Playa del Tarajal, Ceuta
Cientificos-Volcán
La Palma 2021
"El mal del país" José Blanco
Txema García
"Homenage a Marcel Proust" Marisa Gutierrez Cabriada
Eugenia Nobati, Argentina
Sebastião Salgado

Autores