Ockamen labana: Nolako osasun-sistema?

 

Galde 44, Udaberria 2024 Primavera. Inaki Irazabalbeitia.-

Lerro hauek irakurlearen eskuetara iristeko unean 3 bat aste faltako dira EAEko legebiltzarrerako hauteskundeak gertatzeko. Ez dut dudarik Osakidetza eta gure osasun-sistema izango direla hauteskunde-kanpainako gai zentraletako bat. Izan ere, gure osasun-sistemaren ajeak agerikoak dira eta herritarren artean kezkarako lehen mailako motiboa da. Ez dira gutxi herritarren kexuak medikuak aurrez aurre atenditzeko dauden luzapenez, anbulatorio hartan edo honetan medikoak ez ordezkatzeaz edo espezialistarengana joateko sarri itxaron behar den denbora luzeaz.

Hauteskundeen emaitzek erabakiko dute zeinek eta, jakina, nola kudeatuko den osasun-sistemarenkrisia. Akaso, Osasunaren Mundu Erakundeak 2023ko udazkenean publikatutako txosten batean egon daitezke konponbiderako ildo batzuk, lehen mailako arretari dagokionez behintzat. Txostenak ‘Lehen mailako osasun-arretaren transformazioa Espainian: egungo desafioak eta aukerak’ du izenburua. Gaian interesa duen irakurleak hemen topa lezake osorik: https://www.who.int/europe/publications/i/item/WHO-EURO-2023-8071-47839-70649.

Lehen mailako osasun-arreta hobetzeko hainbat proposamen egiten dira txostenean. Hurrengo lerroetan proposamenetako batzuk aletuko ditugu. Lau ataletan banatzen dira: gobernantza eta finantzazioa, osasunerako giza baliabideak, zerbitzu-prestazioa eta osasun digitala.

Gobernantza eta finantzazioaren atalean 5 proposamen egiten dira. Nik hiru hauek azpimarratuko nituzke:

  • Osasun Ministeritzan lehen mailako arretari lotutako unitate bat antolatzea, zeinak helburutzat izango duen lehen mailako arretaren kalitate-estandarrak aztertzea eta ebaluatzea.
  • Lehen mailako arretari dedikatutako baliabide ekonomikok handitzea aintzat hartuta etorkizunean osasun-sistemak izango dituen beharrak.
  • Lehen mailako arreta ematen duten osasun-zentroren autonomia eta erabakitzeko ahalmena pausoz pauso emendatzea

Giza baliabideak egokitzearen atalari dagokionez apunte pare bat egingo ditut:

  • Lehen mailako arretako profesionalen lan-baldintzak hobetzea, aintzat hartuta lan-karga egokia, egonkortasuna eta malgutasuna izan behar direla oinarria.
  • Gradu aurreko hezkuntza lerrokatu behar da zerbitzuak dituen beharrekin eta lehen mailako arretako profesionalen parte hartzea unibertsitate-sisteman handitzea bultzatu behar da.

Zerbitzuak emateko moduari buruz koordinazioa eta elkarlana indartzea behin baino gehiagotan aipatzen bada ere, nire ikuspegitik, profano baten ikuspegitik alegia, burokrazia arintzeari eta eraginkortasunari egiten zaion erreferentzia da interesgarriena, izan ere, lotuta baitago zuzendaritza-ekipoen eta administrazio-langileen prestakuntza egokia bermatzearekin.

Osasun digitalaren esparruan osasun-informazioaren interoperatibitatean egiten da indarra. Azpimarratu egiten da osasun-sistemaren atal guztien artean bermatu behar direla interoperatibitatea eta informazio-trukea; hots, lehen mailako arretaren, bigarren mailako arretaren eta zerbitzu sozialen artean.

Osasunaren Mundu Erakundearen adituek eginiko proposamenok hauteskundeen ondoren gure komunitatea gobernatzera iritsikoa direnek kontuan hartuko dituzten ikustear dago. Espero eta desio dut edonor izanik ere atzen urteotan herritarrok eta osasun-sistemako profesionalek jasan behar izan ditugun agintari prepotente, agintzaile eta harroen eskolakoak ez izatea, hori izango delako aukera bakarra proposamen horiek urak ez eramatekoa.

Categorized | Miradas

Un mundo en cambio, Iñaki Gabilondo. STM | Galde

UCRANIA

Protagonistas

Juan Gutiérrez
Cristina Monge
Pedro Arrojo Agudo
Iñaki Gabilondo
Ana Valdivia
Dora María Téllez
Pedro Miguel Etxenike
Marta Cabezas
Tomás Arrieta
Maixabel Lasa
Carlos Berzosa
Esteban Beltrán
Lurdes Imaz
Garbiñe Biurrun
Javier Moreno Luzón
Koldo Martinez
Tomás García Azcárate
Lourdes Oñederra
Mikel Reparaz
Virginijus Sinkevicius
Laia Serra
Gerardo Pisarello
Daniel Raventos
Daniel Innerarity
Yayo Herrero
María Eugenia Rodríguez Palop
Carlos Juárez
Helena Taberna
Pablo J. Martínez Osés
Koldo Unceta
Xabier Aierdi
Aitzpea Goenaga
Javier de Lucas
Ander Bergara
Garbiñe Biurrun
Pedro Santisteve
Marina Garcés
Carod Rovira
María Silvestre
Joao Pedro Stédile
Enrique Villareal "El Drogas"
José Luis Rodríguez García
Adela Asúa
Xabier Rubert de Ventós
Catarina Martins
Iñaki Gabilondo
Alberto Acosta
Victoria Camps
Lluís Torrens
Mario Rodríguez Vargas
Mikel Aizpuru
Marta Macho Stadler
Ramón Sáez Valcárcel
Frédéric Lordon
Xabier Vence
Carmen Gisasola
Paco Etxeberria
Cristina Narbona
Juan Calparsoro
Joaquim Bosch
Idoia Estornés
Iñigo Lamarca
Tarana Karim
Txema Urkijo
Dolores Juliano
Yayo Herrero
José Ignacio Lacasta
Gurutz Jáuregui
Silvia Gil
Ramón Barea
Daniel Cohn-Benditt
Ada Colau
José Manuel Naredo
Anna Freixas
Carlos Beristain
Carlos Berzosa
Manuela Carmena
Gloria Flórez Schneider
Paco Etxeberria
Cristina Narbona
Juan Calparsoro
Idoia Estornés
Iñigo Lamarca
Tarana Karim
Txema Urkijo
Dolores Juliano
Yayo Herrero
José Ignacio Lacasta
Gurutz Jáuregui
Silvia Gil
Ramón Barea
Daniel Cohn-Benditt
Ada Colau
José Manuel Naredo
Anna Freixas
Carlos Beristain
Carlos Berzosa
Manuela Carmena
Gloria Flórez Schneider
Sebastião Salgado
Txema García
Eugenia Nobati, Argentina
Sebastião Salgado
Inmigrantes rescatados por salvamento marítimo
“LIKE”. Eduardo Nave
"El origen del mundo" José Blanco
"El instante decisivo" Iñaki Andrés
Abrazo. Luna a Abdou
Playa del Tarajal, Ceuta
"El mal del país" José Blanco
Sueños Rotos
República del Alto Karabakh —Artsakh—, 06/10/2020
Porteadoras
Sebastião Salgado
Encaramado a la valla de Ceuta
Antonio Sempere
“JAZZ for TWO”, José Horna
"Homenaje a Federico García Lorca" Marisa Gutierrez Cabriada
Sebastião Salgado
"El instante decisivo" Iñaki Andrés
Metro de París
Jose Horna.
Bonill, Ecuador
"Lemoniz", Mikel Alonso
Alfredo Sabat, Argentina
“LIKE”. Eduardo Nave
La larga espera
Shushi (República del Alto Karabakh —Artsakh—, 08/10/2020)
“JAZZ for TWO”, José Horna
Txema García
"Mujeres del Karakorum", Mikel Alonso
Zutik dirauena
Shushi (Karabakh Garaiko errepublika —Artsakh—, 2020/10/08)
Refugiados sirios: Mujer cocinando
Cientificos-Volcán
La Palma 2021
Txema García
Debekatutako armak
Shushi (Karabakh Garaiko errepublika —Artsakh—, 2020/19/08).
"Homenage a Marcel Proust" Marisa Gutierrez Cabriada
Irene Singer, Argentina
Txema García
Canción de París
Jose Horna.
Fotografía de José Horna
Txema García
Fotografía de José Horna
"Mujeres del Karakorum", Mikel Alonso

Autores