Karabakh Garaia harrika bota dugu

Bako Sahakyan presidentearekin 2014ko bidaian.

Galde 43, Negua 2024. Inaki Irazabalbeitia.-

2014ko maiatzean joan nintzen lehen aldiz Karabakh Garaira, Artsakh-era. Eurodiputatua nintzen artean. Aralar ordezkatuz Jon Inarritu, orduan Espainiako kongresuko kidea, Olga Perez Vitoria, nire parlamentu-laguntzailea eta hirurok joan ginen. Hain segur, Euskal Herritik Artsakh-era joandako lehen ordezkaritza izango ginen. Helburu argi bi genituen, egoera bertatik bertara ezagutzea eta gure bi herrion arteko harremanak hasteko zubiak eraikitzera.

Iritsi orduko maitemindu nintzen jendearekin eta tokiarekin. Gizarte bizi batekin egin genuen topo. Ostiral ilunabar baten arribatu ginen. Gure hotela Stepanakert-eko kale nagusian zegoen, zeina ilunabarraren goxotasunez gozatzen ari zen jendez mukuru zegoen. Herria su-eten egoera zegoen, teknikoki 1991ean Azerbaijanekin izandako gerra amaitu gabe baitzegoen. Urliak espero zezakeen bideetan militarrak ikustea, tankeak, kontrol-postuak eta antzekoak, baina horrelakorik ez genuen topatu, aitzitik, Europako ezein hiritan asteburuaren atarian dagoen giroak egin zigun harrera.

Gerora beste hiru bider izan naiz bertan, bitan hauteskunde-begirale gisa. Eta erreparorik gabe esan dezaket Karabakh Garaiko errepublikak printzipio demokratiko sendoak zituela oinarrian: etsenplua zela inguruko estatuekin konparatuta, baita Armenia berarekin ere. Gure solaskideek harro adierazi ziguten Europar Batasuneko kide izatea amesten zutela eta zintzo-zintzo saiatzen ari zirela Europan sortutako legedia beren herrian aplikatzen.

Eta Europak traizio egin die Steparnaket-eko kaletan paseoan zebiltzan jende haiei. Azerbaijanen erasoaren aurrean beste aldera begiratu du. Ez du deus egin. Laisser faire, laisser paser politika aplikatu du. Duela 100 urte Turkiak armeniarren genozidioa burutu zuenean egin bezalaxe. Ez du ezer jakin nahi izan Azerbaijango erregimen diktatorialak, giza eskubideen urraketetan txapeldunak, iritzi-askatasuna hankartetik pasatzen duenak eta homofobikoak Karabakh Garaiari eraso dionean; ez duela hiru urte, 2020ko udazkenean, Azerbaijango armadak Armenia eta Karabakh Garaian eraso zituenean, ezta atzen hilabeteotan Aleyev-en erregimenak Artsakherako sarbide bakarra blokeatu duenean ere, eragotziz herritarren zirkulazio librea eta elikagaiak, botikak eta bestelako oinarrizko merkantziak Artsakhen sartzea gosea eta botika-eskasia eraginez.

Europak gogor salatu du Errusiak Ukraina inbaditzea eta ukraniarrak laguntzeko ahalegin handia egiten ari da. Ados nago. Alabaina, ahul eta ulerbera agertu da gauza bera Artsakhen gertatu denean. ‘Ekonomia da, adixkidea’ esango luke Urliak. Eta arrazoia du! Azerbaijan gas naturalaren ekoizle oso handia da, Europa hornitzen du eta duela hilabete batzuk Ursula von der Layen-ek esan bezala. Hipokresia hutsa.

Azerbaijanek garbiketa etniko erabatekoa burutu du, armeniarrak beren etxea mendeetan zehar izan duten lurraldetik egozten indarra eta indarkeria medio. Hasi da jada armeniar kulturaren arrastoen suntsiketa: artelanak, elizak, museoak, etab. Historia berrasmatuko dute eta Artsakh herri azeriaren betiko lurralde bilakatuko dute. Eta erne ibil dadila Armenia, hurrengo katebegia izan ez dadin….

Europako Batasunak beste behin muzin egin die bere printzipio fundatzaile nagusietako biri: gatazkak prebenitzeari eta gutxiengoak babestea.ri Eta urraketen katea gero eta luzeagoa da, Gazan gertatzen ari dena kate horren atzen begia delarik. Quousque tandem Europa?

Eta orain zer? Urriaren 7a baino lehenago Artsakheko egoera ezkutuan bazegoen nazioarteko iritzi publikoaren aurrean, are ezkutuagoa dago orain Gazan Israelek egiten diharduen sarraskiak atzenduta. Ez dirudi inori asko inporta zaionik etxetik ihesi atera direnen patua. Honela zioen Artak Beglaryan-ek, Artsakheko ararteko izandakoak, urriaren 18an eginiko txio batean aurreko egunean Armeniako presidente Niko Pashinyanek Europako Parlamentuan eginiko hitzaldiaren kontura:

“Uste dut Armeniako agintariak alde batera utzi dutela Armenia eta Azerbaijanen arteko harremanak berrosatzeko prozesuan, Artsarkhekin zerikusia duen prekondizio-printzipio orokorra, bereziki, Karabakh Garaiaren eskubideak eta segurtasuna.’

Seinalatzen zuen halaber, nazioarteko iritziaren aktore batzuk uste zutela Armenian errefuxiatuen egoera humanitarioa konpontzearekin auzia bukatu egiten dela eta eransten zuen:

“Errealitatea da ezin dela bakerik eraiki eskualde horretan Artsakheko jendearen odolaren eta tragediaren truke, eta, are gehiago, Aliyev genozida eta diktadorea ez dela horrekin konformatuko.”

Tamalez, Artak errealitatetik oso urrun ez dabilela iruditzen zait.

 

Categorized | Internacional

Un mundo en cambio, Iñaki Gabilondo. STM | Galde

UCRANIA

Protagonistas

Juan Gutiérrez
Cristina Monge
Pedro Arrojo Agudo
Iñaki Gabilondo
Ana Valdivia
Dora María Téllez
Pedro Miguel Etxenike
Marta Cabezas
Tomás Arrieta
Maixabel Lasa
Carlos Berzosa
Esteban Beltrán
Lurdes Imaz
Garbiñe Biurrun
Javier Moreno Luzón
Koldo Martinez
Tomás García Azcárate
Lourdes Oñederra
Mikel Reparaz
Virginijus Sinkevicius
Laia Serra
Gerardo Pisarello
Daniel Raventos
Daniel Innerarity
Yayo Herrero
María Eugenia Rodríguez Palop
Carlos Juárez
Helena Taberna
Pablo J. Martínez Osés
Koldo Unceta
Xabier Aierdi
Aitzpea Goenaga
Javier de Lucas
Ander Bergara
Garbiñe Biurrun
Pedro Santisteve
Marina Garcés
Carod Rovira
María Silvestre
Joao Pedro Stédile
Enrique Villareal "El Drogas"
José Luis Rodríguez García
Adela Asúa
Xabier Rubert de Ventós
Catarina Martins
Iñaki Gabilondo
Alberto Acosta
Victoria Camps
Lluís Torrens
Mario Rodríguez Vargas
Mikel Aizpuru
Marta Macho Stadler
Ramón Sáez Valcárcel
Frédéric Lordon
Xabier Vence
Carmen Gisasola
Paco Etxeberria
Cristina Narbona
Juan Calparsoro
Joaquim Bosch
Idoia Estornés
Iñigo Lamarca
Tarana Karim
Txema Urkijo
Dolores Juliano
Yayo Herrero
José Ignacio Lacasta
Gurutz Jáuregui
Silvia Gil
Ramón Barea
Daniel Cohn-Benditt
Ada Colau
José Manuel Naredo
Anna Freixas
Carlos Beristain
Carlos Berzosa
Manuela Carmena
Gloria Flórez Schneider
Paco Etxeberria
Cristina Narbona
Juan Calparsoro
Idoia Estornés
Iñigo Lamarca
Tarana Karim
Txema Urkijo
Dolores Juliano
Yayo Herrero
José Ignacio Lacasta
Gurutz Jáuregui
Silvia Gil
Ramón Barea
Daniel Cohn-Benditt
Ada Colau
José Manuel Naredo
Anna Freixas
Carlos Beristain
Carlos Berzosa
Manuela Carmena
Gloria Flórez Schneider
Sebastião Salgado
Sebastião Salgado
Refugiados sirios: Mujer cocinando
Abrazo. Luna a Abdou
Playa del Tarajal, Ceuta
"Homenaje a Federico García Lorca" Marisa Gutierrez Cabriada
"Homenage a Marcel Proust" Marisa Gutierrez Cabriada
Eugenia Nobati, Argentina
Cientificos-Volcán
La Palma 2021
“LIKE”. Eduardo Nave
Sueños Rotos
República del Alto Karabakh —Artsakh—, 06/10/2020
Fotografía de José Horna
Inmigrantes rescatados por salvamento marítimo
Txema García
Encaramado a la valla de Ceuta
Antonio Sempere
“JAZZ for TWO”, José Horna
Porteadoras
Irene Singer, Argentina
Bonill, Ecuador
Sebastião Salgado
"Lemoniz", Mikel Alonso
Metro de París
Jose Horna.
Fotografía de José Horna
Txema García
Zutik dirauena
Shushi (Karabakh Garaiko errepublika —Artsakh—, 2020/10/08)
Debekatutako armak
Shushi (Karabakh Garaiko errepublika —Artsakh—, 2020/19/08).
"El instante decisivo" Iñaki Andrés
Txema García
La larga espera
Shushi (República del Alto Karabakh —Artsakh—, 08/10/2020)
Canción de París
Jose Horna.
“JAZZ for TWO”, José Horna
“LIKE”. Eduardo Nave
"El instante decisivo" Iñaki Andrés
"Mujeres del Karakorum", Mikel Alonso
"Mujeres del Karakorum", Mikel Alonso
Alfredo Sabat, Argentina
Sebastião Salgado
Txema García
"El mal del país" José Blanco
"El origen del mundo" José Blanco
Txema García

Autores