‘Moonlight’: Hau al da urteko pelikularik onena?

 

(Galde 17, negua/2017). Sabiñe Zurutuza. Moonlight aurrekontu txikiko pelikula da, baina bikaina. Miamiko auzo txiro batean hazten den beltz gay gazte bati buruzkoa da. Istorioa Chiron-en bizitzako hiru ataletan kontatua dago; Alex Hibbert-ek antzezturiko begi handiko mutila, Ashton Sanders-en azalean nerabe gaztea eta hazitako gizona Trevante Rhodes-en hezur-haragitan. Ez dago pertsonaia zuririk pelikulan. Bere burua gobernatzen duen gizarte beltz baten istorioa da; filmean garrantzi gutxiago du zein hautsia dagoen.

Tarell Alvin dramaturgoaren antzezlan batean oinarritua, pelikula Barry Jenkins zuzendariaren hirugarren lana da; 80ko hamarkadako Miamin hasi eta hiriko gune beltzetan izandako gatazka garaian amaitzen da, hala nola, polizia zuriek gazte beltz bat eraili ondoren hauen absoluzioko garaian. Panorama honetan zaila dirudi kale eguzkitsuetan dabilen jende beltzarentzat atzera ez begiratzeak. Ibilera hori James Laxton-en argazkian bilduta geratzen da, kolore aberats eta distiratsuko plastika batean.

CHIRON MUTILA. – Bortizkeriako mundu horretan, droga banatzaile eta kaleko nagusi den Juan (Mahershala Ali) eta bere bikotekide Teresa (Janelle Monaé abeslaria) Chironen gida bilakatzen dira: arrotza eskolan eta bere etxean; mutiko isila, suminez eta lotsaz beterikoa, eta berarengan zer edo zer ezberdina den sentsazioarekin. Bizileku publiko batean bizi da Paularekin (Naomie Harris), drogan harrapatutako ama ezkongabearekin. Chiron amaren gaitzespen eta beharretatik urrundu ahal den momentuetatik Juan eta Teresak eskaintzen dioten etxe-egonkortasunaren oasira pasatzen da, otordu bero, maindire garbi eta elkarrizketako etxe batera.

Baina Chiron mutilak ez du ahazten erosotasun hori amaren miseriaren truke erosten dela. -”Amak drogak hartzen ditu?”- galdetzen du Juanek mahaian. -“Eta zuk droga saltzen duzu?”-. Lazgarria da bere begiradan dedukzioa ikustea, baita Juanen erreakzioa ere. Pelikularen eszena onenetako batean, Chironek banatzaile eta neskalagunari galdetzen die zer den “marikoia”. Juanek erantzuten dio: “Gayak gorrotarazteko diseinaturiko hitz bat”-. Filmaren egileek Juan humanitzen dutela esan liteke, baina Juanen, Chironen edo Paularen egoeran egondako inor ez da inoiz gizakia baino izan.

CHIRON GAZTEA. – Institutuko kideen homofobiaren eta Chironen desira nahasien arteko lotura ezartzea da Chiron gaztearen kronikak azaltzen duen pistetako bat. Bakardadea, beldurra, bere gizontasunaren eta sexualitatearen nahasmena… Hau guztia, aurkako mundu intolerantearen aurrean, Jenkinsek kontatzen du une gordin eta errealak konbinatuz bestelako kutun eta poetikoekin. Eskolan Kevinekin baino ez du kontatzen, sexualitatean sarbidetzen duen ikaskidearekin, zeinaren adiskidetasuna laguntasunaren eta traizioaren artean garatzen den. Bat-batean bere pasibotasuna hautsi egingo da…

CHIRON HELDUA.- Pelikularen hirugarren partean Chiron heldua da, baina oraindik arduratzen da amaz. Juan bezala, droga-trafikatzailea da eta maskulinitate afroamerikarrekoa. Baina ez du Teresarik, ez du inor. Gorputz gihartsuan hil-oihal moduan darama bere sentsibilitatea. Tratu txarrak jasoriko semea, zabar eta isila, hazi egin da bere buruarekiko eta bere munduarekiko ulermenerantz.

Aktore ezberdinen interpretazioek ezin hobe egiten dute bat pertsonaia nagusia sortzeko; paleta bisuala aberatsa da; Nicholas Britell-en musika egokia, hip-hopetik klasikora. Gehiegizko klixeak saihestean, horren maiz erabilitakoak zineman estatubatuar beltzen bizimodua irudikatzeko, Barry Jenkins zuzendariak harri-bitxi txiki bat sortu du drama ilun eta eder honetan.

Urteko pelikularik onena? Ez dakit, eta ez zait axola.

Atalak | Kultura

Un mundo en cambio, Iñaki Gabildondo | STM Galde

UKRANIA

Protagonistak

Juan Gutiérrez
Cristina Monge
Pedro Arrojo Agudo
Iñaki Gabilondo
Ana Valdivia
Dora María Téllez
Pedro Miguel Etxenike
Marta Cabezas
Tomás Arrieta
Maixabel Lasa
Carlos Berzosa
Esteban Beltrán
Lurdes Imaz
Garbiñe Biurrun
Javier Moreno Luzón
Koldo Martinez
Tomás García Azcárate
Lourdes Oñederra
Mikel Reparaz
Virginijus Sinkevicius
Laia Serra
Gerardo Pisarello
Daniel Raventos
Daniel Innerarity
Yayo Herrero
María Eugenia Rodríguez Palop
Carlos Juárez
Helena Taberna
Pablo J. Martínez Osés
Koldo Unceta
Xabier Aierdi
Aitzpea Goenaga
Javier de Lucas
Ander Bergara
Garbiñe Biurrun
Pedro Santisteve
Marina Garcés
Carod Rovira
María Silvestre
Joao Pedro Stédile
Enrique Villareal "El Drogas"
José Luis Rodríguez García
Adela Asúa
Xabier Rubert de Ventós
Catarina Martins
Iñaki Gabilondo
Alberto Acosta
Victoria Camps
Lluís Torrens
Mario Rodríguez Vargas
Mikel Aizpuru
Marta Macho Stadler
Ramón Sáez Valcárcel
Frédéric Lordon
Xabier Vence
Carmen Gisasola
Paco Etxeberria
Cristina Narbona
Juan Calparsoro
Joaquim Bosch
Idoia Estornés
Iñigo Lamarca
Tarana Karim
Txema Urkijo
Dolores Juliano
Yayo Herrero
José Ignacio Lacasta
Gurutz Jáuregui
Silvia Gil
Ramón Barea
Daniel Cohn-Benditt
Ada Colau
José Manuel Naredo
Anna Freixas
Carlos Beristain
Carlos Berzosa
Manuela Carmena
Gloria Flórez Schneider
Paco Etxeberria
Cristina Narbona
Juan Calparsoro
Idoia Estornés
Iñigo Lamarca
Tarana Karim
Txema Urkijo
Dolores Juliano
Yayo Herrero
José Ignacio Lacasta
Gurutz Jáuregui
Silvia Gil
Ramón Barea
Daniel Cohn-Benditt
Ada Colau
José Manuel Naredo
Anna Freixas
Carlos Beristain
Carlos Berzosa
Manuela Carmena
Gloria Flórez Schneider
Refugiados sirios: Mujer cocinando
"Homenage a Marcel Proust" Marisa Gutierrez Cabriada
Sebastião Salgado
Bonill, Ecuador
"Mujeres del Karakorum", Mikel Alonso
Irene Singer, Argentina
"El origen del mundo" José Blanco
Zutik dirauena
Shushi (Karabakh Garaiko errepublika —Artsakh—, 2020/10/08)
Sebastião Salgado
"El mal del país" José Blanco
“JAZZ for TWO”, José Horna
Inmigrantes rescatados por salvamento marítimo
Txema García
Sueños Rotos
República del Alto Karabakh —Artsakh—, 06/10/2020
Sebastião Salgado
"El instante decisivo" Iñaki Andrés
"Homenaje a Federico García Lorca" Marisa Gutierrez Cabriada
"Mujeres del Karakorum", Mikel Alonso
"El instante decisivo" Iñaki Andrés
La larga espera
Shushi (República del Alto Karabakh —Artsakh—, 08/10/2020)
Abrazo. Luna a Abdou
Playa del Tarajal, Ceuta
"Lemoniz", Mikel Alonso
Sebastião Salgado
Txema García
Txema García
Txema García
Encaramado a la valla de Ceuta
Antonio Sempere
Fotografía de José Horna
“LIKE”. Eduardo Nave
Eugenia Nobati, Argentina
Alfredo Sabat, Argentina
“JAZZ for TWO”, José Horna
Debekatutako armak
Shushi (Karabakh Garaiko errepublika —Artsakh—, 2020/19/08).
Metro de París
Jose Horna.
Canción de París
Jose Horna.
Fotografía de José Horna
Cientificos-Volcán
La Palma 2021
Porteadoras
“LIKE”. Eduardo Nave
Txema García

Egileak