{"id":6662,"date":"2016-10-18T23:31:24","date_gmt":"2016-10-18T21:31:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.galde.eu\/?p=6662"},"modified":"2025-10-23T18:22:35","modified_gmt":"2025-10-23T16:22:35","slug":"energiaren-alorra-frantzian","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.galde.eu\/es\/energiaren-alorra-frantzian\/","title":{"rendered":"Energiaren alorra Frantzian"},"content":{"rendered":"<p class=\"p1\"><a href=\"https:\/\/www.galde.eu\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/Renovables1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-6668 colorbox-6662\" src=\"https:\/\/www.galde.eu\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/Renovables1.jpg\" alt=\"renovables1\" width=\"600\" height=\"375\" data-id=\"6668\" srcset=\"https:\/\/www.galde.eu\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/Renovables1.jpg 600w, https:\/\/www.galde.eu\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/Renovables1-300x188.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">(Galde 15 \u2013 uda\/2016). Mathieu Iriart, I-Ener kooperatibaren sustatzailetako bat da.\u00a0<\/span><span class=\"s1\">Frantzian beste estatu askotan bezala energia kopuru handia erabiltzen da egunerokoan, hala nola etxea edota lantegia berotzeko, baita mugitzeko. Energia iturria nagusia petrolioa da, batez ere mugitzeko kontsumitzen duguna: kotxeetan, autobusetan, etab. Petrolioa edo urre beltza nondik datorren jakina da, baita zoritxarrez horren eskuratzeko nola eragiten duten Europa edota Ipar Amerikateko agintariek.<\/span><\/p>\n<p class=\"p4\"><span class=\"s1\">Energia eletrikoa edo argindarrari dagokionez, Frantziaren modeloa erabat berezia da, nuklearraren nagusitasuna dela eta. Izan ere, kontsumitzen den argindarraren %75a baino gehiago teknologia nuklearraren bidez ekoizten dute, energia berriztagarriek %20a baino gutxiago ordezkatzen duten bitartean. Gaineratekoa energia fosilen bidez segurtatzen dute.<\/span><\/p>\n<p class=\"p4\"><span class=\"s1\">Nuklearra Frantziaren handitasun teknologiko bezala aurkezten digute herritarroi, mundua jeloskor dela dirudi. Uranioabeharrezkoa bada ere, atzerritik dator neurri handi batean.Halere Frantziaren energia burujabetza aterabide seguruena litzateke, aditu zenbaitzuen arabera. Argindarraren merketasuna baita teknologiaren segurtasuna goraipatzen dizkigute etengabe.<\/span><\/p>\n<p class=\"p4\"><span class=\"s1\">Hala eta guztiz ere, gero eta ahots gehiago entzuten diranuklearraren aurka. Segurtasunaren aldetik, Txernobil edo Fukusimaren gertakariak zoritxarrez ospetsuak dira. Bestalde, hondakin edo zaborren kudeaketarena ez da oraindik konpondu. Merketasunari dagokionez, nahiz eta bai AREVA baita EDF ekoizle istorikoek diru publiko anitz jaso, begi bistakoa da aldi berean inoiz baino zor gehiago sortzen dutela. Uranioa Afrikako lurretik ateratzeko ur parrasta bat behar dahango biztanleria egarri den bitartean\u2026Hots, haserretzeko arrazoiak ez dira gutxi.<\/span><\/p>\n<p class=\"p4\"><span class=\"s1\">Testuinguru horretan, klima aldaketari aurre egiteko COP21 nazioarteko topaketetan energia berriztagarriak goraipatu dituzte agintariek. Etorkizunak esangodu zeri esleituko<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>diren inbertsio publikoak. Edozein gisaz, han eta hemen herritarrak antolatzen dira, energia trantsizioa gauzatzeko asmoz. Ipar Euskal Herrian, I-ENER enpresa herritarra sortu da duela gutxi eta gauregun 200 bat bazkide biltzen ditu.<\/span><\/p>\n<p class=\"p5\"><span class=\"s1\">Oro har, hauek dira I-ENER-en helburuak :<\/span><\/p>\n<ul>\n<li class=\"li5\"><span class=\"s1\">Energia trantsizioa bultzatzea, hots, energia fosilak eta nuklearra baztertzea ;<\/span><\/li>\n<li class=\"li5\"><span class=\"s1\">Euskal Herriaren energia burujabetzari buruzko lehen pausoak ematea, ingurumenaren mugak errespetatuz ;<\/span><\/li>\n<li class=\"li4\"><span class=\"s1\">Energia herritarren esku izan daitekeela ohartaraztea ;<\/span><\/li>\n<li class=\"li4\"><span class=\"s1\">Lan-postuak sortzea.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"p4\"><span class=\"s1\">Nola sortu da I-ENER? Zuberoan, Nafarroa Beherean eta Lapurdin kontsumitzen den energiaren %99a atzerritik dator Udalbiltzak diruztatutako ikerketa baten arabera. Datu kezkagarrihorren aurrean, zenbaitherritar bildu gira gogoetan baten abiatzeko asmoz. Deskubritu dugu argindarraren arloa liberalizatu zutela Frantzian, jadanik 2004an. Geroztik energiaren ekoizpenaeta banaketa lehiaketari ireki dira.Egoera hurbiletik aztertueta, ohartu gara Alemania edota Danimarkan, herritarrek kooperatibak eraiki dituztela aurrezkiamutualizatuz, eta horrela, asko inbertitu ahal izan dutela energiasortzeko.Ipar Euskal Herrian eredu hori adibidetzat hartu nahi izan dugu.<\/span><\/p>\n<p class=\"p4\"><span class=\"s1\">Hori dela eta, gure sozietatea sortzeaerabaki dugu, guhaurek energia garbia eta tokikoa ekoizteko gisan. I-ENER horrela sortu da, eta hasi gara bilatzen bai bazkide berri batzuk, baita teilatu publikoak, lehen instalazio fotoboltaikoak gauzatzeko. Hasieran 10 kide ginen, orai 200. Udaletxe askok gurekin lan egiteko gogoa erakutsi dute eta udaberri honetan Uztaritzen 2 teilatu estali ditugu, eguzki panelekin.<\/span><\/p>\n<p class=\"p4\"><span class=\"s1\">I-ENER egitasmoa edozein herritarri irekia da (<a href=\"http:\/\/www.i-ener.eus\"><span class=\"s3\">www.i-ener.eus<\/span><\/a><\/span><span class=\"s3\">)<\/span><span class=\"s1\">. Bazkide izateko, 50 euro gutxienezko partaidetza eskatua da. Ondotik, urtero antolatua izango den Batzar Orokorraren<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>karietara, bakoitzak pisu bera izango du, bakoitzaren akzio kopurua kontutan hartu gabe alegia. Espero dugusozietatearen ibilmoldea erabat demokratikoa eta parte hartzailea izatea.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(Galde 15 \u2013 uda\/2016). Mathieu Iriart, I-Ener kooperatibaren sustatzailetako bat da.\u00a0Frantzian beste estatu askotan bezala energia kopuru handia erabiltzen da egunerokoan, hala nola etxea edota lantegia berotzeko, baita mugitzeko. Energia iturria nagusia petrolioa da, batez ere mugitzeko kontsumitzen duguna: kotxeetan, autobusetan, etab. Petrolioa edo urre beltza nondik datorren jakina da, baita zoritxarrez horren eskuratzeko nola [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6667,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,5],"tags":[],"class_list":["post-6662","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-economia","category-politica","revista-galde-n15"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.galde.eu\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6662","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.galde.eu\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.galde.eu\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.galde.eu\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.galde.eu\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6662"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.galde.eu\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6662\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19174,"href":"https:\/\/www.galde.eu\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6662\/revisions\/19174"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.galde.eu\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6667"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.galde.eu\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6662"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.galde.eu\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6662"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.galde.eu\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6662"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}